در طول تاریخ، همه مسلمانان، به ویژه شیعیان، به بزرگداشت اولیا توجه داشته اند و مزار آن بزرگواران، زیارتگاه دل باختگان بوده است.

تاریخچه زیارت
۷ اسفند ۱۳۹۷ 104 36.5 KB 5 0

تاریخچه زیارت

حضور در مکان های مقدس به عنوان احترام و پاسداشت، امری عمومی و جهانی است. از بررسی اجمالی ادیان برداشت می شود، مفهوم زیارت، در همه ادیان وجود دارد و تفاوت در شکل آن و اشخاصی است که زیارت می شوند.(1)

زیارت در اسلام به صدر اسلام باز می گردد. پیامبر صلی الله علیه و آله همواره به زیارت قبور شهدای احد می رفتند و پیوسته برای زیارت قبور مؤمنان، رهسپار بقیع می شدند.(2)

در سیره عملی اهل بیت علیهم السلام: نیز اهتمام ویژه ای به زیارت وجود دارد. امام علیه السلام می فرمایند: وقتی رسول خدا را دفن کردند، حضرت فاطمه سلام الله علیها کنار قبر ایستاد، و مقداری از خاک قبر را برداشته و بر دیدگانش مالید و اشعاری بدین معنا سرود: چه باک کسی را که خاک کوی احمد ببوید و هرگز در طول زمان مُشک و عنبری را نبوید. مصیبت هایی بر من وارد شد، که اگر بر روز ها وارد می شد شب تاریک می گردید.(3) ایشان تا پایان عمر، زیارت قبر پیامبرصلی الله علیه و آله را ترک نکرد و پیوسته به زیارت قبر حمزه علیه السلام می رفت و آن را بازسازی می کرد و سنگی بر آن می گذارد و در آنجا نماز می خواند و دعا می کرد و می گریست.(4)

امیرالمؤمنین علیه السلام هر هفته قبر پیامبر خداصلی الله علیه و آله و فاطمه سلام الله علیها را زیارت می کردند.(5) امام حسین علیه السلام نیز هر جمعه هنگام غروب، مزار برادرش امام حسن مجتبی علیه السلام را زیارت می کردند.(6)

امام سجاد علیه السلام به زیارت مرقد امیرالمؤمنین علیه السلام می رفتند و در کنار قبر می ایستادند و می گریستند و این گونه زمزمه می کردند:«السلام علیک یا امیرالمؤمنین ورحمه الله وبرکاته». سپس گونه هایشان را روی قبر می نهادند.(7)

«شوکانی»، از علمای اهل سنت، می گوید: همواره کسانی که برای انجام مناسک حج (به مکه) می آمدند، پس از آن به قصد زیارت پیامبر به مدینه می رفتند و آن را افضل اعمال می دانستند و هیچ کس چنین کاری را انکار نمی کرد.(8)

«ابن ادریس حلّی» می نویسد: زیارت مرقد رسول خداصلی الله علیه و آله از سنت های مورد تأکید و عبادت های بزرگ به شمار می آید، که در صورت امکان در هر جمعه یا ماهی یک بار یا سالی یک بار یا حداقل در مدت عمر یک بار به زیارت بیاید.(9)

شیخ مفید نیز می نویسد: مسلمانان بر فضیلت زیارت قبر پیامبر خداصلی الله علیه و آله اتفاق نظر دارند و حتی روایت شده است کسی که حج به جا آورد و از روی عمد، پیامبر صلی الله علیه و آله را زیارت نکند، به ایشان جفا کرده است.(10)

علامه امینی در کتاب شریف «الغدیر»، ٢٢ حدیث متواتر، مشابه حدیث مذکور، از کتب معتبر اهل سنت نقل کرده است و 4٢ کلام از ائمه اهل سنت در تأکید استحباب زیارت قبر پیامبرصلی الله علیه و آله می آورد و متون زیارت را نیز نقل می فرماید.(11)

«ابن حِبّان»از علمای اهل سنت، متوفی ٣5٠ه.ق. و صاحب کتاب ثقات می گوید: بارها به زیارت قبر علی بن موسی الرضا رفتم. در مدتی که در طوس بودم. هر وقت مشکلی برایم پیش می آمد، به زیارت قبر آن حضرت می رفتم و از خدا می خواستم که مشکلم را حل کند والحمدلله مشکل بر طرف می شد. بارها امتحان کردم و نتیجه گرفتم.(11)

بنابراین، در طول تاریخ، همه مسلمانان، به ویژه شیعیان، به بزرگداشت اولیا توجه داشته اند و مزار آن بزرگواران، زیارتگاه دل باختگان بوده است.

علی کفشگر فرزقی

منبع: زیارت (آثار،آسیب ها و شبهات)/ محمدرضا اسلامی ندوشن

پی نوشت:

1- زیارت در تمدن ها و ادیان دیگر، غلامرضا جلالی، نشریه زائر، ش٩٨، ص5.

2- وفاء الوفاء، علی بن احمد سمهودی، ج٣، صص٨٣٢ و ٨٩٠.

3- وفاء الوفاء، ج4، ص١4٠5.

4- وفاء الوفاء، ج4، ص٩٣٢.

5- موسوعه زیارات المعصومین علیهم السلام، مؤسسه الامام الهادی، ص١٠٠.

6- بحارالانوار، ج44، ص١5٠؛ موسوعه زیارات المعصومین علیهم السلام، ص١٠١.

7- وسائل الشیعه، ج١4، ص٣٩5؛ موسوعه زیارات المعصومین علیهم السلام، ص١٠٢.

8- موسوعه زیارات المعصومین علیهم السلام، ص١٠6، به نقل از: نیل الاوطار، شوکانی، ج5، ص٩٧.

9 -موسوعه زیارات المعصومین علیهم السلام، ص١٠6، به نقل از: نیل الاوطار، شوکانی، ج5، ص١١٢، به نقل از: السرائر، ابن ادریس حلی، ج١، ص654.

10- موسوعه زیارات المعصومین علیهم السلام، ص١١١، به نقل از: الفصول المختاره، ص١٣٠.

11- الغدیر، عبدالحسین امینی، ج5، صص٨6 و ٩٣ - ١٠5.

12- کتاب الثقات، ابن حبان، ج٨، صص456 و 45٧.


مطالب مرتبط