روش قرآن در ارائه معارف دینی، تفکر در آفرینش و تأمل در آفریدگان الهی است.

خدا را به زبانی زیبا و ساده معرفی کن!

خدا را به زبانی زیبا و ساده معرفی کن!

یکی از عناصر بنیادین در تربیت دینی آن است که ما، شناختی عمیق از جهان، خداوند و هویت الهی انسان را به فرزندان خود بدهیم. این شناخت، سنگ بنای محکمی برای دین داری و زندگی سالم و موفق آنان خواهد بود؛ اما باید در این مسئله به محدودیت های ذهنی و روانی آن ها نیز توجه و آن را در ساده ترین و قابل فهم ترین روش ممکن عرضه کنیم.

در قرآن کریم برای ارائه معارف دینی، از روشی قابل فهم برای همگان و در عین حال عمیق و فطرت پسند استفاده شده که همان «تفکر در آفرینش» و تأمل در آفریدگان الهی است.

آیات قرآن، مبدأ و مقصد همه موجودات را خداوند معرفی می کنند و در این میان انسان را آفریده برتری می دانند که خداوند از روح خود در او دمیده و او را برای جانشینی خود برگزیده و شایسته است که او، مظهر ربوبیت الهی شود و کارهای خدایی انجام دهد.

توجه به این که همه زیبایی ها و کمالات جهان، جلوه هایی از زیبایی و کمال خداوند است، آثار ارزشمند و مهم ذیل را برای زندگی و دین داری فرزندان ما به ارمغان می آورد:

نخست این که به زندگی آنان، معنا و مفهومی فراطبیعی و باطراوت می بخشد که هماهنگ با فطرت کمال گرا و بی نهایت خواه انسان است و احساس پوچی و افسردگی را از آنان دور می سازد.

دوم این که احساس امنیت و آرامش را در فرزندان ما افزایش می دهد؛ زیرا آنان، خود را در جهانی می یابند که خداوند مهربان و توانا آن را ساخته و سرشار از جلوه های زیبای اوست.

سوم این که امید و اشتیاق به موفقیت در عرصه دین داری (همراه با موفقیت دنیایی) را در آنان افزایش می دهد؛ چرا که این جهان، جهانی خدایی است با سنت ها و قوانینی الهی برای یاری رساندن به انسان های مؤمن و دین باور.

چهارم این که تأثیر امور منفی و انحرافی را در فرزندان کاهش می دهد؛ زیرا می دانند که آن چه از بدی ها و تاریکی ها در جهان وجود دارد، اصالت نداشته و اموری ناهماهنگ با آفرینش الهی و ناتوان در برابر عظمت خداوندی هستند. این نگرش متعالی، شجاعتی پولادین برای مبارزه با بدی ها و ناپاکی ها را در دل مؤمنان راستین ایجاد می کند.

5cf37f9bac0dc.jpg

تقویت تفکر و تعقل در فرزندان، یکی از وظایف مهم والدین است و سبب می شود که آنان در زندگی آینده خود، توفیق بیشتری داشته باشند و از نظر اعتقادی و مذهبی قوی تر و محکم تر باشند و با هجوم شبهه ها و تشکیک ها، از ایمان و اعتقاد خود، دست برندارند؛ البته تقویت عقلانیت در فرزندان، باید سنجیده و لطیف صورت گیرد و اگر در این امر زیاده روی شود و ظرفیت ذهنی کودکان در نظر گرفته نشود، لطافت و شادابی روانی آنان، آسیب دیده و به «بلوغ زودرس فکری» دچار می شوند.

توحید مفضل کتابی ارزشمند است که امام صادق (ع) آن را برای یکی از شاگردان خود بیان کرده است. حضرت در این کتاب با زبانی ساده و زیبا، اسرار آفرینش الهی را مطرح می کند و حکمت و رحمت خداوند در آفرینش انسان و هر یک از حیوانات و گیاهان و طبیعت را تشریح می فرماید.

مطالعه و تأمل در این کتاب، هم برای فرزندان سودمند و دل نشین است و تعقل را در آن ها افزایش می دهد و هم برای پدر و مادرها تازگی دارد. خوب است نخست پدران و مادران این کتاب را بخوانند تا با اشراف بهتر، مطالب را به فرزندشان منتقل کنند. افزون بر هدایت علمی و فکری فرزندان، باید ارتباط آنان را با طبیعت افزایش دهیم تا از طراوت و لطافت آن برخوردار شوند و به تأمل و تفکر در زیبایی ها و ظرافت های آن بپردازند و حسن و حکمت الهی را به صورت عینی در آن ها ببینند.

لازم است فرزندان ما این نکته را به خوبی بدانند که ویژگی های گوناگون و استعدادها و توانایی های ظاهری و باطنی آن ها و دیگران، جویبارهای صفات الهی و زیبایی ها و توانایی های خداوند است که در وجود آن ها جاری شده است؛ از این رو نخست باید بر خود ببالند که به عنوان خلیفه و جانشین خداوند، مورد لطف الهی قرار گرفته اند؛ سپس شکرگزار خداوند بوده و از آن نعمت ها و موهبت ها برای رشد و کمال خود و انسان ها و موجودات دیگر استفاده کنند و هیچ گاه به خودبزرگ بینی و غرور کاذب دچار نگردند. از سوی دیگر، اگر ویژگی های برجسته و مثبتی را در دیگران دیدند، خود را نبازند و در برابر آنان به کرنش نیفتند؛ چرا که هر زیبایی و قدرت و کمالی، از خداوند بخشنده و مهربان است.

فرزندان ما بدون چنین نگرشی، نمی توانند ارتباطی عمیق با خداوند داشته و در زندگی خود نیز، تعادل و موفقیت لازم را داشته باشند. وجود چنین نگرشی در فرزندان ما، آنان را از نشاط و امید و آرامش سرشار می سازد؛ زیرا خود را در جهانی می یابند که از خدا و با خداست و به آنان، تعادل درونی و رفتاری لازم را هدیه می دهد؛ به گونه ای که در عین بهره مندی از عزت نفس و احساس شخصیت، تواضعی خردمندانه را در وجودشان جاری می سازد.

منبع: نشریه خانه خوبان، شماره119، محمد محرابی


مطالب مرتبط