اعوذ بالله من الشیطان الرجیم بسم الله الرحمن الرحیم سورهٴ مبارکهٴ «نور» در مدینه نازل شد. سور ه هایی که در مدینه نازل می شد گذشته از اشتمالش بر اصول...

خلاصه مطالب تفسیر سوره نور آیت الله جوادی آملی (از جلسه اول)
۱۰ فروردین ۱۳۹۶ 2112 2.3 MB 94 0

خلاصه مطالب تفسیر سوره نور آیت الله جوادی آملی (از جلسه اول)

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم

بسم الله الرحمن الرحیم

سورهٴ مبارکهٴ «نور» در مدینه نازل شد. سور ه هایی که در مدینه نازل می شد گذشته از اشتمالش بر اصول دین, بخش وسیعی از احکام و حقوق فقهی و اخلاقی در آنها مطرح می شد چه اینکه جریان جهاد هم در سوَر مدنی مطرح می شد. کلمهٴ «سور ه» که یک اصطلاح قرآنی است به مجموعه آیاتی گفته می شود که مشتمل بر هدف واحد است (یک) و با ﴿بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ﴾ هم شروع می شود (دو) مگر سورهٴ مبارکهٴ «توبه» که در عین اشتمال بر هدف واحد با «بسم الله» شروع نشده آن هم لنکتة خاصّه.

درباره سورهٴ مبارکهٴ «نور» خدا تعبیر به «سور ه» فرمود.

کلمه سور ه بر مجموعه آیاتی که با «بسم الله» شروع می شود و هدف واحدی را در بردارد اطلاق شده است. شاید هماهنگ باشد با «سور البلد» آن دیواری که شهر را احاطه کرده و یک مجموعه واحدی را در بردارد. بی ارتباط با او نیست .

﴿سُورَةٌ أَنزَلْنَاهَا وَفَرَضْنَاهَا﴾ در طلیعه سور ه, اهمیت آن را بیان فرمود و واجب بودن عمل به محتوای آنها را هم بیان فرمود.

فرض, همان حکم قطعی است یعنی احکامی که در این سور ه است قطعاً باید امتثال بشود به معنای وجوب نیست زیرا حکم تحریمی هم فرض الله است لذا بخش وسیعی از احکامی که در سورهٴ «نور» آمده حکمِ تحریمی است نظیر زنا نظیر نگاه به نامحرم و مانند آن. بنابراین فرض یعنی حکمِ قطع, حکم قطعی گاهی به صورت وجوب است گاهی به صورت تحریم, ﴿سُورَةٌ أَنزَلْنَاهَا وَفَرَضْنَاهَا﴾ یعنی فرضنا احکامِ آن را.

خب بعد برای اهمیت دادن به این مسئله فرمود: ﴿وَأَنزَلْنَا فِیهَا آیَاتٍ بَیِّنَاتٍ﴾ ما در این سور ه آیات شفاف و روشنی را نازل کردیم همه اینها برای آن محتوایی است که در این سور ه هست.همه آیات روشن و شفاف است .

لکن وصف آیات به بینات برای اهتمام به این آیات است نظیر اینکه از معجزات وجود مبارک موسای کلیم به عنوان آیات بین تعبیر شده است.

در این قسمت که فرمود ﴿آیَاتٍ بَیِّنَاتٍ﴾ اختصاصی به یک آیه خاص ندارد لکن اظهر مصادیقش همان آیه «نور» است و آیاتی که در حریم آیات «نور» این عظمت را در بردارد وگرنه همه آیاتی که در سورهٴ مبارکهٴ «نور» هست آیات بیّن است.

فرمود اگر بخواهید اهل تذکّر باشید ما به شما تذکّر دادیم .اگر مؤمنید باید به مقتضای ایمانتان عمل بکنید .

برای اهمیّت مطالبی که در این سور ه است هم این سور ه را با عظمت و جلال نام می برد (یک) هم مخاطبان را به تذکّر دعوت می کند (دو) و هم آنها را به عمل به مقتضای ایمانشان هدایت می کند (سه) که می فرماید: ﴿إِن کُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْیَوْمِ الْآخِرِ اینها اهمیّت محتوای این سور ه را در بردارد. خب تمام این اهتمام برای چیست؟, برای اینکه به انسان بفهماند نظم جامعه و تمدّن جامعه در وفای به عهد و رعایت امانت است, رعایت امانت از بهترین اصولی است که جامعه را به آن مرز والای تمدّن می رساند .

کارگروه علمی رضوان علم

مطالب مرتبط