ناراحتی ناشی از تحقیر شدن، با ابراز وجود کردن از بین می رود.

در مواجهه با توهین و تحقیرهای کلامی غیرمستقیم، چه می کنید؟

در مواجهه با توهین و تحقیرهای کلامی غیرمستقیم، چه می کنید؟

فرض کنید شما به لباسی علاقه ای ویژه دارید، اما هنگامی که آن را می پوشید، همسرتان می گوید: «وقتی این لباس را می پوشی جالب می شوی. لباس های قدیمی به تو خیلی می آیند». به این سخن همسرتان چه واکنشی نشان می دهید؟ یا هنگامی که فردی به شما می گوید: «چه ظاهر جذابی داری. بینی بزرگت خیلی به صورتت می آید» چه می کنید؟ آیا گیج می شوید؟ چه معنایی در پس پرده این اظهار نظرها نهفته است؟

توهین و تحقیرهای کلامی غیرمستقیم، در واقع پرخاش های غیرمستقیم اند. برای روبه رو شدن با توهین ها و تحقیرهای غیرمستقیم، پیش از هر کار بکوشید اطلاعات بیشتری به دست آورید.

یکی از هدف های مهم رفتار همراه با ابراز وجود این است که هر دو طرف بتوانند نظرهای خود را آشکارا و صادقانه بیان کنند.

در هر یک از مثال های بالا می توانید بپرسید: «منظورتان چیست؟» یا «چه می گویید؟» و با پاسخی که می­گیرید، از نیت مخاطب خود آگاه شوید. شاید شما حرف او را به درستی درک نکرده اید.

واکنش بعدی شما، به پاسخ فرد مقابل بستگی دارد. اما بخشی از هدف شما این است که به مخاطب خود بیاموزید به روشی دیگر با شما حرف بزند. اگر همسرتان در برابر پرسش شما پاسخ دهد: «به نظر من این لباس به تو خیلی می آید»، می توانید به او بگویید: «متشکرم، اما من کمی گیج شده ام. اگر واقعاً این لباس قدیمی شده و دیگر نمی شود از آن استفاده کرد، دلم می خواهد این مطلب را مستقیم به من بگویی تا من هم متوجه شوم و دیگر آن را نپوشم». با این سیاست به همسرتان می آموزید که با شما رک و صریح حرف بزند.

در روابط میان زن و شوهر، گاه شوخی حساب شده می تواند نمک زندگی باشد. اما اغلب خصومت های واقعی در پس پرده، به شکل سر به سر گذاشتن ظاهر می شوند. ممکن است همسرتان با شما شوخی کند، ولی برای این کار روش های بهتری وجود دارد.

اما اگر همسرتان در مقام شوخی نباشد چه می کنید؟ فرض کنید واکنش بعدی همسر شما حالتی پرخاشگرانه­تر داشته باشد. هر توهین و تحقیر کلامی غیرمستقیم می تواند به توهین و تحقیر کلامی مستقیم تبدیل شود. وقتی از مخاطب خود توضیحات بیشتری می خواهید، واکنش او می تواند بدتر شود.

توصیه ما این است که ابراز وجود کنید و از مراحلی که در زمینه برخورد با تحقیرهای کلامی مستقیم گفتیم کمک بگیرید. باید آمادگی داشته باشید که اگر مخاطبتان در پاسخ به پرسش شما تحقیر کننده تر حرف زد، قاطعانه تر برخورد کنید؛ اما در کنار آن، حلم و بردباری را نیز فراموش نکنید تا از فواید آن بهره مند شوید.

5c06375c043f1.jpg

از سوی دیگر، وقتی توضیح می خواهید، ممکن است اطلاعاتی ارزشمند را از مخاطب خود درباره رفتارش به دست آورید. به یاد داشته باشید که یکی از هدف های مهم رفتار همراه با ابراز وجود این است که هر دو طرف بتوانند نظرهای خود را آشکارا و صادقانه بیان کنند. برای اغلب ما انجام این کار دشوار است. به همین دلیل اغلب تفسیر و تعبیر خود را پنهان می سازیم و آن را به گونه ای غیرمستقیم و توهین آمیز ارائه می کنیم.

توهین و تحقیرهای غیرکلامی

با کسی که به ما بد نگاه می کند یا ژست می گیرد، چگونه باید رفتار کنیم؟ وقتی مخاطب شما بدون اینکه واژه ای در تحقیرتان بگوید با رفتارش تحقیرتان می کند، به او چه پاسخی می دهید؟

برخورد با توهین غیرکلامی بسیار دشوارتر است؛ زیرا این احتمال وجود دارد که شخص توهین کننده هرگز متوجه جنبه توهین آمیز رفتارش نباشد. از آن گذشته، نمی توانید مطمئن باشید که از قصد و نیت شخص توهین کننده بدون شک آگاه شده اید.

ناراحتی ناشی از تحقیر شدن با ابراز وجود کردن از بین می رود.

اگر مخاطبتان به طور مسلم می خواهد بدون ابراز کلمه ای شما را تحقیر کند، بکوشید او را به شکلی مجبور کنید که به جای ژست از واژه ها استفاده کند. می توانید به گونه ای قاطعانه بگویید: «ممکن است این طرز نگاهت را برای من توضیح بدهی؟ من نمی توانم به درستی منظورت را درک کنم، مگر اینکه مستقیم نظرت را با من در میان بگذاری». در این لحظه، منتظر یک پرخاشگری کلامی باشید و با توجه به آنچه در آغاز بدان اشاره شد، به آن واکنش نشان دهید.

تحقیر غیرجرئت آمیز و غیرکلامی از همه انواع تحقیرها صراحت کمتری دارد. بعید است وقتی کسی پرخاشگرانه مشت خود را به صورت شما می زند، ندانید که قصد دارد به شما توهین کند. البته ممکن است کسی که به طور غیرمستقیم و بی کلام به شما توهین می کند، این کار را از سر عادت انجام دهد. همه ما گاه به جای کلام، از رفتارهایی استفاده می کنیم. گرچه نمی توانیم همه پیام های غیرکلامی را از بین ببریم، بهتر است تا حد امکان آنها را به واژه ها تبدیل کنیم؛ زیرا این امکان وجود دارد که رفتار مخاطب خود را به اشتباه تفسیر کرده باشیم.

فرض کنید از فروشگاهی خرید کرده اید و حالا کنار صندوق پرداخت ایستاده اید. صندوق دار نگاهی ناخوشایند به شما می اندازد و از سر خشم آهی می کشد. شما می خواهید این رفتار او را شخصی نشمارید. ممکن است با خود بگویید که صندوق دار روز دشواری را پشت سر گذاشته است و بدون اینکه آن را به خود بگیرید و ناراحت شوید، با خویشتن داری و بردباری از آن بگذرید. اما اگر از این رفتار او ناراضی هستید، چرا مستقیم با آن برخورد نکنید؟ از او بخواهید که توضیح دهد. به او بگویید: «من حالت شما را درک نکردم» یا «نمی دانم چه منظوری دارید؟» و یا «آیا من کاری کردم که شما از آن خوشتان نیامد؟» با این رفتار، واکنش غیرکلامی را به پاسخی آشکار تبدیل می کنید.

اگر رفتار شما کسی را ناراحت کرده است، حق دارید و شایسته است که از این رفتار خود آگاه شوید. واکنش بعدی شما بستگی به پاسخ مخاطب شما دارد.

کلام آخر

هیچ کس از توهین شنیدن و سرزنش شدن خوشش نمی آید. اگر از دیگران توضیح بیشتری بخواهید، اغلب مشکل برطرف می شود. البته اینکه به دل رنجشی راه ندهید و پس نشینی نیز نکنید، گاه دشوار است، اما برقراری ارتباط صادقانه تلاشی است که فایده آن از زحمتش بیشتر است.

ناراحتی ناشی از تحقیر شدن با ابراز وجود کردن از بین می رود. همان گونه که گفتیم، از دیگران بخواهید نظرشان را توضیح دهند. احساسات خود را بیان کنید و درباره خود و روابطی که با دیگران دارید، اطلاعات تازه ای به دست آورید.[1]

منبع: کتاب خودی نشان بدهید، علی محمد صالحی


پی نوشت ها:

[1]. رابرت آلبرتی و مایکل آمونز، روان شناسی ابراز وجود، ترجمه مهدی قراچه داغی، ص194.


مطالب مرتبط