شکستن قداست حرم مطهر رضوی، از وقایعی است که تا همیشه تاریخ نه تنها در اذهان مردم مشهد بلکه در خاطره تمام مردم ایران باقی خواهد ماند. نوشتاری از:رضا توسی...

مامورین ساواک عاملان تیراندازی در حرم رضوی(ع)

مامورین ساواک عاملان تیراندازی در حرم رضوی(ع)

شکستن قداست حرم مطهر رضوی، از وقایعی است که تا همیشه تاریخ نه تنها در اذهان مردم مشهد بلکه در خاطره تمام مردم ایران باقی خواهد ماند.

نوشتاری از:رضا توسی
مقدمه
همان گونه که پیشتر و در دو مطلب قبل که اختصاص به گفت وگو با شاهدان عینی واقعه حمله ددمنشانه مزدوران رژیم پهلوی دوم به حرم مطهر رضوی در 29 آبان ماه سال 1357 داشت ،اشاره شد بازگویی آنچه حاضران در این واقعه دیده اند، می تواند بسیاری از ناگفته‌های این رخداد را روشن کند. خانم فاطمه زوارزاده، استاد تاریخ اسلام مرکز اسلام شناسی حضرت زهرا (س) یکی دیگر از بانوانی است که خود از نزدیک شاهد وقوع حمله مزدوران پهلوی به حرم مطهر بوده است. با هم گفته های او در این باره را مرور می‌کنیم:
تیراندازی هوایی در فلکه آب
استاد تاریخ اسلام "اسلام شناسی حضرت زهرا(ع)"در ابتدا به تشریح وضعیت مشهد در پاییز سال 57 پرداخت و گفت: مزیت مشهد نسبت به دیگر شهرهای ایران در دوران وقوع انقلاب اسلامی وجود حرم مطهر علی بن موسی الرضا(ع) بود که بی‌تردید وجود این بارگاه نورانی در شکل‌گیری و پیروزی انقلاب اسلامی تأثیر به سزایی داشت.در سال 57 راهپیمایی و تظاهرات در مشهد گسترش یافت و هر روز منتهی به حرم مطهر می‌شد سخنرانان و رهبران انقلاب در مشهد بارگاه منور رضوی را سنگری برای روشنگری مردم برگزیده بودند و از همین نقطه جوشش‌های انقلابی شروع می‌شد.
خانم زوارزاده با این مقدمه به توضیح وقایع روز 29 آبان سال 1357 در مشهد پرداخت و گفت: آن روز تعداد هزار نفر از مردم انقلابی مشهد از گروه‌های مختلف در مسجدالرسول واقع در خیابان آبکوه اجتماع کرده بودند .در آن مجلس روحانی به نام عبدی سخنرانی می‌کند و چون جمعیت زیاد بوده و تعداد زیادی از مردم جلوی مسجد اجتماع کرده بودند، نیروهای نظامی برای جلوگیری از هرگونه تحرک ضد رژیم و تظاهراتی با گاز اشک آور به مردم حمله می کند تا آنان متفرق شوند.
وی افزود: در همان زمان و البته ساعاتی بعد نیز در مسجد فاضل واقع در ایستگاه سراب مجلس ختمی برای یکی از شهدای انقلاب در مشهد برگزار ‌شد.جمعی از مردم در این مراسم شرکت ‌کردند و چون مأموران مانع از شعار دادن مردم ‌شدند ناچار محل را ترک و برای ادامه برنامه به سمت مدرسه عباسقلی خان در بست پایین رفتند. پس از آن مردم و روحانیون از مدرسه عباسقلی خان راهپیمایی کرده و به سمت فلکه آب رفتند اما نیروهای ساواک با پرتاب گاز اشک‌آور و تیراندازی هوایی آنها را متفرق کردند.
تیراندازی در صحن مطهر
استاد مرکزاسلام شناسی حضرت زهرا(ع) درباره چگونگی شکل گیری تجمع مردم معترض در حرم مطهر رضوی در روز 29 آبان نیز گفت: پس از اینکه ماموران اقدام به پراکنده ساختن مردم معترض از محدوده خیابان امام رضا(ع) کردند، آنان به‌طور پراکنده وارد صحن انقلاب حرم مطهر شده و با اجتماع شروع به شعار دادن کردند که با تیراندازی مامورین ساواکی حاضر در حرم مطهر که قصد بر هم زدن مراسم را داشتند،مواجه شدند. در این فاجعه ننگین نه تنها عده‌ای از مردم شهید شدند بلکه برخی نقاط بارگاه منور رضوی نیز مورد اصابت گلوله غاصبان قرار گرفت که هنوز هم جای بعضی از گلوله ها به یاد رشادت مردم قهرمان مشهد،توسط مسئولان آستان قدس نگه داشته شده است.
وی ادامه داد: شنیدن خبر آن حادثه ننگین هر مسلمان معتقد و ارادتمند به خاندان عصمت و طهارت و بارگاه ملکوتی رضوی را سخت متأثر و ناراحت و در عین حال خشمگین و برآشفته ساخت.نیروهای نظامی حریم مقدس امام هشتم(ع) را برای سومین بار بعد از یورش نیروهای روسیه و هجوم وحشیانه عوامل رضاخان مورد اهانت قرار داده و با لشکرکشی از طریق بست پایین خیابان داخل صحن انقلاب شده و مردم را به رگبار مسلسل بستند.
زوارزاده با اشاره به شهادت دو نفر و مجروح شدن ده‌ها نفر از زائران و انقلابیون در این حمله ددمنشانه ‌افزود: کار در اینجا پایان نیافت و نیروهای متجاوز بی شرمی را به آنجا رساندند که با بی احترامی هر چه بیشتر به داخل حرم مطهر هجوم بردند و در کنار ضریح مطهر حضرت رضا(ع) مردم را به گلوله بستند و با پخش گاز اشک‌آور گروهی از مردم مجروح و مصدوم کردند.
اعلام عزای عمومی
وی درباره واکنش مردم و علما به این فاجعه نیز گفت: علمای مشهد، دانشگاهیان و فرهنگیان30 آبان 57 را روز عزای عمومی اعلام کردند. بازاریان هم بازارها را تعطیل کردند.پس از بروز این رخداد و واکنش علما و بازار به آن، استاندار خراسان برای جلوگیری از خشم مردم انقلابی ، واقعه تأسف‌‌بار حمله به حرم مطهر را محکوم و از مردم معذرت خواهی کرد و قول داد عاملان این واقعه را که مجازات کند.
استاد مرکز اسلام شناسی حضرت زهرا(ع) درپایان خاطر نشان کرد: بدون تردید شکستن قداست این مکان مقدس، نه تنها وجدان هر انسان مذهبی، بلکه هر فرد آگاه و غیرمذهبی را نیز جریحه دار کرده است و از وقایعی است که تا همیشه تاریخ نه تنها در اذهان مردم مشهد بلکه در خاطره تمام مردم ایران باقی خواهد ماند. این فاجعه ننگین بازتاب وسیعی در افکار عمومی پیدا و عمق این فاجعه عدم پایبندی شاه به مقدسات و ارزش‌های دینی را نشان داد و از آن روز به بعد بر شور اتقلابی مردم مشهد افزوده شد و تظاهرات و راهپیمایی تا جایی ادامه یافت تا به پیروزی انقلاب انجامید.
*پژوهشگر تاریخ معاصر


مطالب مرتبط