شیطان در حد وسوسه مأموریّت دارد که پارس کند، آنکه آشناست به این پارس اعتنا نمی کند، راه را طی کرده و به مقصد می رسد؛ اما بیگانه بیراهه می رود و به دام شیطان می افتد، شیطان ...

موقعیت شیطان در ماه رمضان

موقعیت شیطان در ماه رمضان

یکی از مشکلات در زندگی بشر، به ویژه مؤمنان، وسوسه های شیطان است. در این زمینه فرمود: «والشیاطین مغلوله» (خطبه شعبانیه) شیطان ها در این ماه در زنجیرند و تنها پارس می کنند؛ اما کسی را نمی گزند. شیطان موجودی است که به اذن خدای سبحان وسوسه می کند. وسوسه شیطان نعمت و رحمت است؛ چون هر کسی به جایی رسید، در اثر مبارزه با وسوسه، در میدان جهاد اکبر بود که پیروز شد. اگر وسوسه نباشد و راه برای گناه باز نباشد، راه اطاعت یک طرفه است. اطاعت ضروری می شود و اگر اطاعت ضروری شد دیگر جا برای ضرورت وحی و رسالت و تکلیف و دین نخواهد بود. عالمی که در آن گناه نباشد، عالَم دین و تکلیف و امر و نهی و مانند آن نیست. شیطان در حد وسوسه مأموریّت دارد که پارس کند، آنکه آشناست به این پارس اعتنا نمی کند، راه را طی کرده و به مقصد می رسد؛ اما بیگانه بیراهه می رود و به دام شیطان می افتد، شیطان پارس را به گزیدن تبدیل می کند و از آن به بعد می گزد. البته شیطان تحت ولایت خدای سبحان است؛ بدون اذن خدا کاری نمی کند و در قیامت صریحاً می گوید: «فلا تلومونی و لوموا انفسکم ما أنا بمصرخکم و ما انتم بمصرخیّ» (ابراهیم:22) امروز نه من به داد شما می رسم و نه شما به داد من می رسید. من بر شما مسلط نبودم؛ فقط شما را دعوت کردم، خودتان آمدید. خدا وعده حق داد و من وعده فریب، وعده حق را نپذیرفتید و وعده آمیخته به فریب من را پذیرفتید (ابراهیم:22) پس من سلطه ای بر شما ندارم. اگر کسی وعده الهی را عمداً پشت سر گذاشت و به دنبال فریب شیطان رفت، خدای سبحان به او مهلت می دهد. اگر از این مهلت استفاده نکرد، از آن به بعد شیطان را بر او مسلط می کند. لذا به عنوان کیفر فرمود: «ما شیطانها را بر کفار مسلط کردیم تا سخت آنها را آزار دهند (مریم:83) و در جای دیگر فرمود: «آنها که مؤمن نیستند، تحت ولایت شیطانند و خدای سبحان شیطان را مانند کلب معلَّم بر آنها مسلّط کرد. این سگ تربیت شده در ماه مبارک رمضان بسته است. عملاً کاری نکنید که باز شود. او فقط از دور پارس می کند، مبادا با دست خود زنجیرش را باز کنید، که خدای سبحان او را بر شما مسلط کند.

در اینجا سؤالی است که اگر ملائکه گناه نمی کنند، پس شیطان چگونه گناه کرد؟

جواب اینست که شیطان از جن است و در بین فرشتگان بود ولی فرشته نبود.

قران کریم درباره شیطان می فرماید: «کانَ مِنَ الجِنِّ فَفَسَقَ عَن اَمر ِرَبّه» (کهف:50) شیطان خود به خداوند گفت: مرا از آتش خلق کردی، خدا هم او را تکذیب نکرد و اصل اینکه جنّ از آتش خلق شده در قرآن کریم مورد تأیید است.

فرشته معصیت نمی کند و جن، گاهی اطاعت دارد و گاهی عصیان! لذا فرمود: «وَالشَّیاطینَ مَغلوله فَاسئلوا رَبَّکم اَن لایسلِطُها عَلیکم.» از خدا مسئلت کنید تا شیطان را بر شما مسلط نکند. اگر خدا بخواهد شیطان را مسلط کند او را به وسیله ابزار درونی و خاطرات نفسانی بر ما مسلط می کند. قوای نفسانی ما را ابزار دست شیطان قرار می دهد.

منبع: کتاب حکمت عبادات، آیت الله جوادی آملی


مطالب مرتبط