«حق همسر این است که بدانی خدا او را مایۀ آرامش و انس تو قرار داده است و بدانی این نعمتی است از...

چرا باید خانواده تشکیل بدیم؟

چرا باید خانواده تشکیل بدیم؟

واقعیت این است که اگر حرکت و انتخابی بدون فکر اولیه و تبیین دقیق اهداف باشد، امید پیروزی و موفقیت آن بسیار اندک خواهد بود. مولای متقیان امیرمؤمنان علی (علیه السلام) در فرمایشی خطاب به کمیل فرمود: «در هر حرکت و فعالیتی قطعاً به علم و معرفت نیاز داری.»[1]
طبق فرمایش حضرت، در ابتدای هر حرکت، بررسی وضعیت موجود و تدبر در غایت کار، از لوازم موفقیت در آن مسیر است. بدون شک ازدواج و تشکیل خانواده از تصمیم های مهمی است که هر فرد در زندگی خود می گیرد؛ چرا که آیندۀ انسان با نوع تصمیم گیری وی دربارۀ ازدواج پیوند خورده است.
با تعیین اهداف ازدواج، میزان تحمل ما در طول زندگی مشترک بسیار بیشتر خواهد شد. هنگامی که دلیلی ارزشمند برای اصل ازدواج خود داشته باشیم، تحمل مسائل و مشکلات کوچک موجود در مسیر زندگی برایمان آسان تر خواهد شد؛ اما اگر چرایی محکمی برای تشکیل خانواده نداشته باشیم، با کوچکترین مشکلات نیز تحمل خود را از دست می دهیم و میل به ادامۀ زندگی در ما کاهش خواهد یافت. پس بررسی دلیل ها و ضرورت های ازدواج حتی برای کسانی که سال ها از ازدواج آنان می گذرد، بسیار مفید خواهد بود.

حرکت تیمی به سمت رشد و کمال
هدف اصلی از خلقت انسان ها رشد و کمال با ابزار بندگی است؛ همان طور که خداوند متعال فرمود: «وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْنِسَ إِلا لِیعْبُدُونِ»[2] (جن و انس را فقط برای عبادت خلق کردم؛ تا از این راه تکامل یابند و به من نزدیک شوند).
انسان باید در مدت محدود عمر خویش، به سمت کمال مطلوب حرکت کند و تا حد امکان، زاد و توشه برای اقامت ماندگار خود در بهشت فراهم آورد. یکی از مبانی بنیادین موفقیت، تشکیل گروه و انجام دادن کار به صورت گروهی است.
به یاد داشته باشیم توانایی ها و استعدادها و فرصت های ما محدود است؛ لذا برای رشد چشمگیر نیازمند بهره گرفتن از توان و قدرت اندیشۀ دیگران هستیم. ازدواج یعنی تشکیل تیمی قدرتمند برای حرکت به سمت هدف ارزشمند بندگی. به همین دلیل، خداوند متعال خلقت انسان ها به صورت زوج را از نشانه های عظمت خویش دانسته و زن و مرد را یاور یکدیگر قرار داده است تا با کمک یکدیگر، حرکتی استوار را به سمت هدف شروع کنند و به آرامش و قرب الهی دست یابند: «وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکُم مِّنْ أنفُسِکُمْ أزْوَاجًا لِتَّسْکُنُوا إِلَیهَا...» [3]
(و از نشانه های او اینکه همسرانی از جنس خودتان برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید... .)
به همین دلیل است که معصومان (علیهم السلام) در روایات مختلف به ازدواج توصیه کرده اند و از ترک ازدواج بدون عذر موجه برحذر داشته اند.
یکی از دلایل فرمایش های معصومان (علیهم السّلام) مبنی بر تکمیل نیمی از ایمان با ازدواج، همین همراهی و همیاری زن و مرد با ویژگی های مکمل خود در مسیر رشد و کمال است. پیامبر (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «هر کس ازدواج کند، نصف دینش را حفظ کرده است. پس در نصف دیگر، تقوای الهی پیشه کند.» [4]

5a018e180b2b9.jpg

تسکین و آرامش روانی
خداوند متعال هنگام خلقت انسان، او را به صورت زوج و جفت آفرید تا با قرار گرفتن در کنار هم، آرامش را برای یکدیگر به ارمغان آورند: «هُوَ الَّذِی خَلَقَکُم مِّن نَّفْسٍ وَاحِدَةٍ وَ جَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِیسْکُنَ إِلَیهَا...»[5]
(اوست آن کسی که شما را از نفس واحدی آفرید و جفت وی را از آن پدید آورد تا بدان آرام گیرد... .)
از نشانه های عظمت خداوند است که جنس زن را به گونه ای آفریده است که زمینۀ آرامش و تسکین قلب خود و همسر و فرزندانش می شود و امکان تربیت و رشد فرزندان پاک و صالح را در فضایی پر از محبت فراهم می سازد.
از نگاه اسلام، زن و مرد مکمل یکدیگر هستند و هر یک باید لوازم آسایش و آرامش دیگری را فراهم کند. به همین دلیل است که زینت عبادت کنندگان، امام سجاد (علیه السلام) خطاب به مردان فرمود: «حق همسر این است که بدانی خدا او را مایۀ آرامش و انس تو قرار داده است و بدانی این نعمتی است از جانب خداوندت به تو. پس او را گرامی بدار و با او مهربان باش.»[6]
فراهم ساختن آرامش؛ وظیفۀ متقابل زن و مرد است که صدالبته، بانوان به علت بهره مندی بیشتر از عواطف انسانی، نقش مؤثرتری را در آرامش خانواده ایفا می کنند.

گسترش صفات شایسته و رشد اخلاق
بسیاری از صفات ارزشمند اخلاقی در زندگی تنها و مجرد، نمود و ظهور پیدا نمی کند و فرصت رشد و تکامل آنها نیز به دست نخواهد آمد. صفات ارزشمندی همچون گذشت، فداکاری، صبر و احسان به دیگران از جملۀ صفات زیبای اخلاقی است که در سایۀ ازدواج تقویت می شود. به همین جهت پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) در توصیه ای حکیمانه به مسلمانان می فرماید: «زنان بی همسر را همسر دهید؛ زیرا [با این کار] خداوند متعال، اخلاق آنان را نیکو می گرداند و روز ی هایشان را گشایش می بخشد و بر موّدت آنان می افزاید.»[7]

تأمین نیاز به محبت و پشتیبان
انسانها در ذات خود مهرورز هستند، دیگران را دوست دارند و می خواهند مورد علاقه و محبت دیگران باشند. خداوند متعال بهرۀ زنان از این موهبت الهی را بیشتر قرار داده است؛ لذا آنان به دریافت محبت، نیاز بیشتری دارند. یکی از علل اصلی این شدت عواطف در زنان، وظیفۀ بسیار مهم و ارزشمند تربیت فرزند است که بر عهدۀ آنان قرار گرفته است.
اگر مادران سرشار از عواطف نباشند، نمی توانند از خودگذشتگی کنند و از خواب و خوراک خود برای آسایش و آرامش فرزندان بگذرند. به سبب همین نیاز بانوان به دریافت محبت از جانب شوهر است که امام صادق (علیه السلام) محبت به همسر را باایمان مردان پیوند داده است: «گمان نمی کنم که به خوبی ایمان هیچ مردی افزوده شود، مگر آنکه محبتش به زنان افزون شود.»[8]

تربیت فرزند صالح و گسترش آرمان توحید
یکی دیگر از اهداف بسیار ارزشمند ازدواج که تحمل ناملایمات زندگی را بر انسان آسان می کند، تربیت فرزندان صالح و سالم است. فرزندآوری بدون تردید یکی از فضلیت های مردان و زنان مؤمن است تا به وسیلۀ آنان، زمین از بانگ «لااله الاالله» پر شود. بدون شک نقش زنان در شکل گیری، تولد، رشد و تربیت صحیح فرزندان بسیار چشمگیر است و به همین جهت نیز مشمول لطف و عنایت فزون تر خدا قرار می گیرند: «همانا خداوند به بنده به سبب محبت زیاد او به فرزندش رحم می کند.»[9]

منبع: کتاب کلبة آرامش؛ جایگاه و نقش مادر درخانواده، معاونت تبلیغات و ارتباطات اسلامی آستان قدس رضوی



------------------------------------
پی نوشت ها:
[1]- تحف العقول، ص:۱۷۱ «یا کمیل ما من حرکه الا و انت محتاج فیها الی معرفة.»
[2]- ذاریات: ۵۶.
[3]- روم:۲۱.
[4]- کافی، ج۵، ص۳۲۵، حدیث ۲؛ کتابُ من لایحضره الفقیه، ج3، ص۳۸۳، حدیث ۴۳۴۲.
[5]- اعراف: ۱۸۹.
[6]- کتاب من لایحضره الفقیه.ج۲، ص۶۱۱، حدیث ۳۲۱ ۴؛ امالی صدوق، ص۴۵۳، حدیث ۶۱۰.
[7]- بحار الانوار، ج۱۰۳، ص222، حدیث ۳۸.
[8]- کافی، ج ۵، ص320، حدیث ۲؛ کتاب من لایحضره الفقیه، ج3، ص ۲۸۴، حدیث ۴۳۵۱.
[9]- کافی، ج ۶، ص۵، حدیث ۵؛ کتاب من لایحضره الفقیه، ج۳، ج۴۸۲، حدیث ۴۶۹۵.




مطالب مرتبط