زیارت از مادۀ زور و به معنای قصد، میل، دیدار، ملاقات و بالای سینه است.

چیستی زیارت
۲۲ آذر ۱۳۹۶ 76 11 KB 8 0

چیستی زیارت

زیارت از مادۀ زور و به معنای قصد، میل، دیدار، ملاقات و بالای سینه است. در اصطلاح، نوعی اُنس و تمایل قلبی، همراه با حرکتِ حسّی و تکریم و تعظیم کسی می باشد و شاید مرحلۀ نهایی آن، عشق و اطاعت از زیارت شونده و همانندِ او شدن در عقیده و عمل باشد.
در حدیث آمده است: «اللَّهُمَّ اجْعَلْنِی مِنْ زُوَّارِک‏» (= خدایا مرا از قصدکنندگان و پناهندگانِ درگاهت قرار بده.) این واژه در دو جای قرآن آمده است: تکاثر، آیۀ۲ و کهف، آیۀ۱۷. مراد از «قول زور» در حج، آیۀ۳۰ و فرقان، آیۀ۴ سخنِ منحرف ازحق و دروغ و گفتار ظالمانه است.
زیارت گرچه اصلی اخلاقی، عبادی، ارزشی و سیاسی است و در مکتب تشیّع با شور و شکوه خاصی درخشیده و با منطق و استدلال همراه شده است، بیش ازآن، عشق و اشتیاق زائر به زیارت شونده در آن مطرح است و بیانگر رابطۀ دوستی و قلبیِ خاصی است که همۀ هزینه ها و رنج های سفر را آسان می کند. از رهگذر محبت است که مجنون درودیوارِ خانۀ لیلی، معشوق و محبوب خود، را می بوسد و پیوسته نام او را یاد می کند. مادر، تصویر و لباس فرزندش را می بوسد و این، شِرک نیست، بلکه عشق است.
اسلام دین محبت است. امام صادق (ع) می فرمایند: «هَلِ الدِّینُ الَّا الْحُب؟.» (= آیا دین چیزی جز محبت است؟) در قرآن می خوانیم: ]قُلْ لا أَسْئَلُکمْ عَلَیهِ أَجْراً الاَّ الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبى.‏‏[ (= بگو بهازاى آن [رسالت‏] پاداشى از شما خواستار نیستم؛ مگر دوستى به خویشاوندان.)
به راستی، چطور می توان دوستدار خداوندبود، اما حبیب خداو پیامبر(ص) و اولیای دلباختۀ خدا را دوست نداشت؟
مگر مقام ابراهیم(ع) جز سنگی است که حضرت ابراهیم(ع) هنگام ساختن کعبه، زیرِ پای خود گذاشت؟ یا مگر اِستلام حجرالاسود، چیزی جز عشق و احترام و عرفان و عبادت است؟ فقیه و ادیب بزرگ اهل تسنّن، تاجالدین فاکهانی، به دمشق می رود تا کفش منسوب به پیامبر(ص) را ببیند. سپس، آنرا می بوسد و می گرید و شعر می سراید.
زیارت یعنی رفتن به سراغ اسوه ها و الگوهای ارزشی. ازآنجاکه الگوخواهی و الگوپذیری، فطریِ هر انسان است، در مکتب جاوید اسلام اسوه های جاودان های معرفی شده اند: قَدْ کانَ لَکمْ فی‏ رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ.(= پیامبر برای شما [در همۀ زمانها و زمینهها] سرمشق نیکوست.) خود را ارزیابیکردن و ضعفها و نقصهای خود را دیدن و از دامهای شیاطینِ درون و بیرون رهاشدن و به آن اسوهها اقتداکردن و سیرِ تعالی را طینمودن، از اهداف زیارت می باشد. براین اساس، در زیارت نامۀ حضرت علی(ع) میخوانیم: «السَّلَامُ عَلَى مِیزَانِ الْأَعْمَالِ وَ مُقَلِّبِ الْأَحْوَال‏.»
الکسیس کارل، دانشمند مشهور، می نویسد: «در زندگی عالمان و قهرمانان و پاکان، ذخیره ای تمام نشدنی از انرژی معنوی وجود دارد. این مردان، چون کوه هایی در میان دشت، سر به بالا کشیده اند و به ما نشان می دهند تا کجا می توانیم بالا برویم و نیز، هدفی که طبیعتاً شعور انسانی به آن متمایل است، چقدر عالی است. فقط چنین مردانی می توانند برای زندگی درونی ما غذای معنویِ موردنیازش را تهیه کنند.»


فرآوری شده از کتاب: زیارت؛ مکتب محبت




مطالب مرتبط