چکیده خداوند وجود امام بر روی زمین را واسطه رحمت و فیض خویش قرار داده است، پس چگونه است که علی رغم احادیث و روایات در خصوص رأفت امام عصر،...

​امام زمان عجل الله تعالی فرجه، جلوه جمال و جلال الهی​
۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۶ 739 5.6 MB 44 0

​امام زمان عجل الله تعالی فرجه، جلوه جمال و جلال الهی​

چکیده
خداوند وجود امام بر روی زمین را واسطه رحمت و فیض خویش قرار داده است، پس چگونه است که علی رغم احادیث و روایات در خصوص رأفت امام عصر، صفت خشونت پررنگ تر است؟
این مقاله با اشاره به صفات مغفول امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)، دلایل شکل گیری تصورات نادرست را بررسی نموده، زدودن این تصورات را در گرو بالابردن سطح اطلاعات دینی و افزایش سطح خودآگاهی در برابر تبلیغات منفی، می داند.
کلیدواژه : امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)، مهر، عدل، جنگ، ظهور.

طرح مسأله
در بررسی دیدگاه های عمومی جامعه، آنچه از ویژگی های امام عصر (عجل الله تعالی فرجه) نمود بیشتری یافته و در اذهان شکل گرفته است نسبت دادن ویژگی خشونت به آن حضرت است. از آنجا که افراط و تفریط همیشه از عوامل ضربه زننده اصلی مبانی دینی بشمار می روند در مورد مباحث مربوط به امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) نیز این افراط و تفریط به چشم می خورد. پذیرش باور غلط خشونت در رفتار امام بعد از ظهور و کشتار مردم به همان اندازه ضربه زننده باور مهدویت در جامعه خواهد بود که تفریط در پذیرش این باور غلط که بعد از ظهور امام (عجل الله تعالی فرجه)، امور بدون زحمت و با اراده خداوند انجام می شودو درگیری و جنگ بسیار کم خواهد بود. بنابراین با فرض اصلاح باورهای غلط و بالا بردن سطح آگاهی افراد نسبت به تبلیغات منفی و ضد مهدویت می توان به نتیجه مطلوب دست یافت.
به نظر می رسد آنچه می تواند راهگشا باشد و به اصلاح باورهای غلط بپردازد، روشن شدن زوایای وجودی امام عصر (عجل الله تعالی فرجه)، کیفیت ظهور حضرت و نوع جنگ ها و افرادی که رودرروی حضرت و یارانش قرار می گیرند و از همه مهمتر تعدادو کیفیت یاران و یاوران حضرت است.

پذیرش باور غلط خشونت در رفتار امام بعد از ظهور و کشتار مردم به همان اندازه ضربه زننده باور مهدویت در جامعه خواهد بود که تفریط در پذیرش این باور غلط که بعد از ظهور امام (عج الله تعالی فرجه)، امور بدون زحمت و با اراده خداوند انجام می شودو درگیری و جنگ بسیار کم خواهد بود.


1- مهر و عدل از ویژگی های بارز وجودی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)

1-1. مهر : در همین رابطه امام رضا (علیه السلام)، امام را انیس و دوست مردم و همانند پدری دلسوز و برادری مهربان و مادری پرعاطفه نسبت به فرزند کوچکش میداند که نسبت به مردم مهر می ورزد و در هنگام وقوع پیشامدهای ناگوار به منزله یک پناهگاه امن است. (همان، ج 1، ص 200) با این توصیف امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) با سایر ائمه در مهر و عطوفت تفاوتی ندارد به ویژه احادیثی از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بر این موضوع صحه می گذارد و ایشان، امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) را در شکل و شمایل و در رفتار و گفتار شبیه ترین مردمان به خویش معرفی کرده اند. (کمال الدین و تمام النعمه،شیخ صدوق، ج1، ص 381 ؛اثبات الهداه،حرعاملی، ج3، ص 36)

امام رضا (علیه السلام)، امام را انیس و دوست مردم و همانند پدری دلسوز و برادری مهربان و مادری پرعاطفه نسبت به فرزند کوچکش میداند که نسبت به مردم مهر می ورزد و در هنگام وقوع پیشامدهای ناگوار به منزله یک پناهگاه امن است

این شبیه ترین مردم به پیامبر نمی تواند جز به مهر و عدالت نسبت به مردم رفتاری داشته باشد. زیرا راهگشای پیامبر در مسیر برخورد با دوستان و دشمنان قرآن مجید است که بارها شیوه های صحیح برخورد با مخالفان را بیان کرده است. به عنوان مثال: «مردم را با حکمت و اندرز نیکو به راه پروردگارت بخوان و با بهترین شیوه با آنان مجادله کن» ( سوره ی نحل، آیه ی 125) و یا «چیزهایی را که آنان - مشرکان - به جای الله می خوانند، دشنام مدهید، که باعث شود آنان نیز به هیچ دانشی از روی کینه دوزی به الله دشنام دهند» (سوره ی انعام، آیه 8) با بهره گیری از این آموزه های قرآن است که امام صادق درباره هدایت مردمان توسط امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) و پرهیز از جنگ این گونه بیان می فرماید: «مهدی آنان را با کلامی حکیمانه به پذیرش حق دعوت می کند و با زیباترین و شیرین ترین سخنان آن ها را موعظه می کند که بسیاری از آن ها توجه کرده، به حق گردن می نهند و دست از مخالفت و ستمگری و تعدی بر می دارند.»(بحارالانوار، علامه مجلسی، ج 53، ص 11) امام رضا (ع) به یکی از یارانشان می فرماید: «ای ابا ابراهیم! حضرت مهدی علیه السّلام رنج و غم شیعه را پس از یک دوره سخت و بلایی طولانی و سستی دراز می زداید و گشایش می آفریند. خوشا آنان که آن زمان را درک کنند.» (همان، ج52، ص 129)

حضرت مهدی علیه السّلام رنج و غم شیعه را پس از یک دوره سخت و بلایی طولانی و سستی دراز می زداید و گشایش می آفریند. خوشا آنان که آن زمان را درک کنند

با این وجود باز هم کسانی هستند که همچنان بر موضع باطل و راه غلط خود پافشاری می کنند که در نهایت لازمه ی برپایی عدل و قسط و تحقق حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)، مبارزه و سرکوبی این افراد است. (مکیال المکارم، موسوی اصفهانی، ج 1، ص 49)

1-2. عدل : در مورد عدل امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)که در روایات مختلفی به آن اشاره شده است، لازم است ابتدا تعریفی درباره عدل ارائه شود. عدل یعنیاینکه هر چیزی در جایگاه حقیقی و اصلی خود قرار گیرد و اعتدال داشته باشد. عدل اجتماعی به معنای حرکت جامعه به سوی هدف صحیح و درست بوده و ظلم نقیض آن است. (جلوه های عدل در حکومت امام زمان، زهره اسماعیلی، ص 70)
پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «به مهدی بشارت تان می دهم. او به هنگام اختلاف مردمان، از میان امت من ظهور خواهدکرد و ساکنان آسمان ها و زمین از او خشنود خواهند شد. او مال را درست درست تقسیم می کند. مردی پرسید: درست درست چیست؟ فرمود: میان همه به صورت مساوی تقسیم می کند.» (بحار الانوار، علامه مجلسی، ج51، ص 92)
واین روز وعده داده شده خواهد آمد چنانکه پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «اگر از دنیا تنها یک روز باقی مانده باشد، خداوند آن روز را چنان طولانی می کند تا مردی از اهل بیت مرا که همنام من است، بفرستد و زمین را همانگونه که پر از ظلم و ستم شده، مملو از قسط و عدل نماید.» (همان، ج51، ص102)

پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «در خلافت مهدى (علیه السلام) اهل زمین و اهل آسمان راضى خواهند بود

گسترش داد و عدل که از ویژگی های بارز حکومت امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) است و در اکثر احادیث مربوط به ایشان نیز به چشم می خورد به گونه ای فراگیر خواهد شد که پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می فرماید: «در خلافت مهدى (علیه السلام) اهل زمین و اهل آسمان راضى خواهند بود.» (همان، ج 51، ص 80)البته باید اشاره کرد این ویژگی تنها مختص به امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) نمی باشد بلکه تمامی پیامبران الهی و ائمه اطهار را شامل می شود که جهت بسط عدل کوشیده اند، اما در این دوره و با برپایی حکومت جهانی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) تکامل می یابد.

2- باورهای نادرست پیرامون امام زمان (عجل الله تعالی فرجه)
باورهای نادرستی که پیرامون خشونت آمیز بودن حرکت و رفتار امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) وجود دارد به دلیل عدم شناخت دقیق در اطلاعات مربوط به دوره ظهور شکل گرفته است. با بررسی این باورهاو ایجاد رابطه تقدم و تأخری در رویدادها، می توان به دلایل مغفول ماندن چهره ی واقعی امام و هم چنین شکل گیری تصور نادرست درباره ایشان پی برد.

2-1. تعمیم دادن تمامی جنگها به دوره ظهور : با دقت در احادیث و روایات می توان دریافت که حجم وسیعی از مرگ و میرها و خون ریزی‏ها، مربوط به دوران پیش از قیام امام عصر (عجل الله تعالی فرجه) و قبل از شنیده شدن ندای آسمانی است.
زراره می گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: آیا ندای آسمانی حقیقت دارد؟ فرمود: بلی، به خدا قسم چنان است که هر قومی با زبان خودشان، آن را می شنوند آن حضرت فرمود: این امر محقق نمی شود تا این که نه دهم مردم از میان بروند.(الغیبه، نعمانی، ص 274) در روایات دیگر به چگونگی از بین رفتن مردم اشاره شده است. چنانکه سلیمان بن خالد از امام صادق (علیه السلام) نقل می کند که می فرمود: قبل از قیام حضرت (عجل الله تعالی فرجه) دو نوع مرگ ومیر رخ می دهد:مرگ سرخ و مرگ سپید. این که از هر هفت نفر، پنج نفرشان از بین بروند. مرگ سرخ با شمشیر و مرگ سفید با طاعون است.(کمال الدین و تمام النعمه،شیخ صدوق، ج 2 ، ص 655) بنابراین با دقت در معنی مرگ سرخ که به مرگ با شمشیر تعبیر شده است می توان دریافت که جنگ ها پیش از ظهور حضرت آغاز شده اند و یکی از عوامل اصلی مرگ و میر مردم بشمار می روند لذا تعمیم آن به جنگ های بعد از ظهور ایشان امری نادرست است.
در این میان دسته ای از اخبار نیز وجود دارندکه هدف از طرح آنها خدشه‏دار کردن چهره نهضت جهانی و حکومت حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه) است.مانند این خبر «حضرت قائم (عجل الله تعالی فرجه الشریف) آن قدر از انسان ها می کشد تا ساق پا را خون فرا می گیرد...» که محتوا و دلالتش ناقص و ناتمام است زیرا سوق که در اینجا به معنی ساق پا آمده است می تواند نام یک شهر یا یک محل نیز باشد همانند سوق الاهواز ، (نام اهواز فعلی)، سوق حکمه (نام یکی از مناطق اطراف کوفه) و ... (مقاله درنگی در روایات جنگ های آغازین دولت مهدی عجل الله تعالی فرجه، نجم الدین ثابتی، کتابخانه دیجیتال موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل بیت (ع)، سایت http://lib.ahlolbait.com/)

باورهای نادرستی که پیرامون خشونت آمیز بودن حرکت و رفتار امام زمان (عج الله تعالی فرجه) وجود دارد به دلیل عدم شناخت دقیق در اطلاعات مربوط به دوره ظهور شکل گرفته است

2-2. کشتار مردم به دست امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) : این تصور غلط وجود دارد که امام زمان با استفاده از شمشیر دست به قتل انسانها م زنند، اما باید اذعان داشت که ایشان ابتدا مردم را به راه حق دعوت می کنند و با توجه به حقانیت این دعوت، عده ی بسیاری جذب می شوند و حتی مخالفان ستمگری نیز که سر جنگ دارند با مشاهده قاطعیت و ایمان و قدرت حضرت و یارانش به ناچار سر تسلیم فرود می آورند.
بدین ترتیب دامنه برخورد نظامى و خون ریزى، به حدّاقل مى‏رسدو جنگ تتهابا گروه اندکی که مقاومت نشان مى‏دهند صورت می گیرد. (همان مقاله)
2-3.تعداد یاران امام زمان (عجل الله تعالی فرجه):از جمله مواردی که بسیار شنیده می شود تعداد یاران امام زمان در شمار 313 نفر می باشد. با بررسی و مطالعه روایات و تفسیر آنها می توان مشاهده کرد که این 313 نفر از افراد خاص می باشند که یاریگر امام زمان در آغاز حرکت هستند. (بحارالانوار،علامه مجلسی، ج52، ص323 )امام صادق(علیه السلام) در پاسخ شخصی که گمان می برد، یاران مهدی(عجل الله تعالی فرجه) تنها اندک شمارند و حضرت، تنها با نیروی آنان، به اصلاح جهان خواهد کوشید، فرمود: خروج مهدی(عجل الله تعالی فرجه) به فراهم شدن امکانات بستگی دارد:
مردی از کوفیان از امام صادق(علیه السلام) پرسید: همراهان قائم چند نفرند؟ مردم می گویند: بمانند اهل بدر، سیصد و سیزده نفر بیش نیستند.فرمود: جز به همراهی افراد قدرتمند قیام نکند، آنان هم کمتر از ده هزار نفر نباشد. (کمال الدین و تمام النعمه،شیخ صدوق، ج2، ص 654)

3- دلایل ایجاد باورهای نادرست از امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) و واقعه ظهور

3-1. ضعف در شناساندن چهره واقعی امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) : از دلایل عمده ترسیم چهره ی خشن از ایشان استفاده از روش ایجاد ترس به جای ترغیب است. غالباً در منابر و مساجد از کشتار انسان های غیرمطیع به دست امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) و خون ریزی انسان به حدی که تمام زمین را خون فرا می گیرد سخن به میان آمده است. «برخی مبلغان دینی به جای این که از آثار زیبای ظهور حضرت و تحقق آرمان های بلند بشر در طول تاریخ در عصر ظهور، نیز از ویژگی های حکومت حضرت مهدی(عجل الله تعالی فرجه)، از محبت و عشق ایشان نسبت به مردم سخن بگویند، از شمشیر و خشونت و... حرف می زنند.»(مقاله چشم اندازی بر برخی از آسیب های تربیتی مهدویت، مریم معین الاسلام، ص 217)

«برخی مبلغان دینی به جای این که از آثار زیبای ظهور حضرت و تحقق آرمان های بلند بشر در طول تاریخ در عصر ظهور، نیز از ویژگی های حکومت حضرت مهدی(عج الله تعالی فرجه)، از محبت و عشق ایشان نسبت به مردم سخن بگویند، از شمشیر و خشونت و... حرف می زنند

نتیجه چنین روشی مشخص است؛ ترسیم چهره ای خشن، پس از شنیدن نام امام زمان(عجل الله تعالی فرجه) و عصر ظهور در ذهن افراد. بنابراین تغییر این روش و جایگزینی آن با ذکر ویژگی های حکومت جهانی و عدالت محور امام می تواند در شناساندن چهره واقعی امام موثر باشد.

3-2.
تبلیغات رسانه ای غرب درباره امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) : رسانه های غربی اعم از فیلم و کتاب و اینترنت و ... تلاش هایی را در زمینه ترسیم چهره ای مخدوش از امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) به شیوه های مختلفی به کار گرفته اند که محصولات تولید شده آنها اکنون مورد استفاده مسلمانان است. غرب درصدد است تا برای رویارویی با جهان اسلام، زوایای وجودی امام زمان را بشناسد و به همین منظور با دستور رسمی جرج بوش رئیس جمهور پیشین آمریکا تحقیق در باره امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)شکل رسمی به خود گرفت. (مقاله مهدویت و چشم انداز جهانی، غلامرضا بهروز لک، ص 3)

رسانه های غربی اعم از فیلم و کتاب و اینترنت و ... تلاش هایی را در زمینه ترسیم چهره ای مخدوش از امام زمان (عج الله تعالی فرجه) به شیوه های مختلفی به کار گرفته اند که محصولات تولید شده آنها اکنون مورد استفاده مسلمانان است


اقدامات غرب در این زمینه را می توان در دسته بندی های زیر تعریف نمود :

3-2-1. انکار : با این شیوه غرب در نظر دارد تا علاوه بر انکار وجودی حضرت و انکار مهدویت و انتظار بحث مهدویت را یک مقوله وارداتی از دیگر ادیان و یا ناشی از نابسامانی و مشکلات معرفی نماید براى نمونه با مراجعه به دایرة المعارف بریتانیکا ذیل واژه های مهدى، اسلام و زردشت، دایرة المعارف دین و اخلاق ذیل واژه مهدى ، موسوعة المورد ذیل واژه مهدى المنتظر مراجعه کرد.

3-2-2. تحریف : برای اینکه بتوان عقیده مردم را نسبت به مهدویت دگرگون کرد باید تلاش نمود تا مفهوم مهدویت را تغییر داد از جمله: امر به معروف و نهی از منکر نکردن یا امر به معروف و نهی از منکر کردن را مخالف مقوله انتظار دانستن، دامن زدن به فساد برای به منظور نزدیکتر شدن زمان ظهور، بی تفاوتی درباره مفاسد اجتماعی و ...از این دسته هستند.

3-2-3. تخریب : این روش که بیشتر در ساخت فیلم ها و بازی های رایانه ای دیده می شود.با ساخت فیلم هایی نظیر آرماگدون، گودزیلا و ... که مفاهیم آخرالزمان به شکل ماهرانه ای در آنها گنجانده شده است و به صورت ناخودآگاه در ذهن بیننده تاثیر می گذارد و نتیجه این تلاش ها خطر جلوه دادن مهدویت است.

3-2-4. جایگزینی : شخصیت پردازى و مدعّى سازى و حمایت از مدعیّان و فرقه از جمله روش هایی اعمال شده توسط غربیان است که می تواند جایگزین تفکر مهدویت گردد. ساختن شخصیت هایى مانند سید على محمد باب ـ حسینعلى بهاء ـ سید محمد نور بخشى در ایران و... نمونه هائى از این حربه دشمن اند. (مقاله روشهاى مبارزه و ستیز دشمن با فرهنگ مهدویت، مهدی ستیزان، سایت http://mahdi313.ir)

شخصیت پردازى و مدعّى سازى و حمایت از مدعیّان و فرقه از جمله روش هایی اعمال شده توسط غربیان است که می تواند جایگزین تفکر مهدویت گردد

نتیجه
چنانکه ذکر شد شخصیت امام زمان (عجل الله تعالی فرجه) آنگونه که در آیات و روایات نیز بارها ذکر شده است، آکنده از مهر و رأفت و عطوفت است و آنچه که باید اصلاح شود باورهای غلط نقش بسته در اذهان است و این مهم با بالا بردن سطح اطلاعات دینی به ویژه در زمینه شناخت خصوصیات و ویزگی های امام دوازدهم (ع) امکانپذیر است. با این کار هم می توان در برابر فرهنگ غلط و رایج در جامعه در این زمینه ایستادگی کرد و فرهنگ درست را جایگزین تفکر نادرست موجود کرد و هم می توان با بالا بردن سطح خودآگاهی فرد در برابر انواع تبلیغات مسموم غربی درباره فرهنگ مهدویت مقاومت کرد و با علم و آگاهی به جنگ با این نوع تبلیغات رفت.

فهرست منابع :
- قرآن کریم.
- اثبات الهداه، شیخ حرعاملی،مترجماحمد جنتی، دارالکتب الاسلامیه.
- الغیبه، نعمانی، محمد بن ابراهیم، ترجمه سید احمد فهرى زنجانى‏، تهران، اسلامیه، 1363.
- بحارالانوار، علامه مجلسی، بیروت: موسسه الوفا، 1403.ق.
- کمال الدین و تمام النعمه،شیخ صدوق، تصحیح علی اکبر غفاری، تهران، دارالکتب الاسلامیه،1359.
- مقاله جلوه های عدل در حکومت امام زمان، اسماعیلی، زهره، نشریه موعود، ، آذر 1385، شماره 70
- مقاله چشم اندازی بر برخی از آسیب های تربیتی مهدویت، معین الاسلام، مریم، نشریه انتظار، ، تیر 1383، شماره 11و 12
- مقاله درنگی در روایات جنگ های آغازین دولت مهدی عجل الله تعالی فرجه، ثابتی، نجم الدین، کتابخانه دیجیتال موسسه تحقیقات و نشر معارف اهل بیت (ع)، سایت http://lib.ahlolbait.com/
- مقاله روشهاى مبارزه و ستیز دشمن با فرهنگ مهدویت، مهدی ستیزان، سایت http://mahdi313.ir
- مقاله مهدویت و چشم انداز جهانی، بهروز لک، غلامرضا، نشریه انتظار، ، 1386، شماره 21
- مکیال المکارم، موسوی اصفهانی، قم، مسجد مقدّس جمکران،1387.

فاطمه نجفی (کارشناس ارشد تاریخ) و شهناز آذرخور (کارشناس ارشد اخلاق اسلامی)

دانلود پوستر امام زمان عجل الله تعالی فرجه، جلوه جمال و جلال الهی


مطالب مرتبط