​آنگاه که زائر کوی عشق، ورود به بوستان رضوی را قصد کرد، باید خود را از پلیدی ها پاک سازد؛ اما پاکی، گونه های متعددی دارد ...

  زیارت، مثنوی عشق (1)
۱ خرداد ۱۳۹۷ 77 12.9 KB 13 0

زیارت، مثنوی عشق (1)

صحن اندیشه

آنگاه که زائر کوی عشق، ورود به بوستان رضوی را قصد کرد، باید خود را از پلیدی ها پاک سازد؛ اما پاکی گونه های متعددی دارد: پاکی بدن؛ شستن آن از نجاسات است و آلودگی ها و پاکی تن، دوری جستن از گناه و معصیت و پاکی دل زدودن زنگار کینه ها، حسادت ها و انتقام هاست و پاکی فکر تنها توجه به معشوق است.
در این بخش نیایش ابتدا طهارت به طور مطلق آمده (طَهّرِنی) که همة پاکی های مذکور را فرا می گیرد، آنگاه پاکی قلب را به تأکید ذکر می کند (و طَهّرلی قَلبی). سپس زائر کوی عشق چون موسی که در طور سینا شرح صدر خواست، با ندای عاشقانه می گوید «خدایا، مرا فراخیِ سینه بخش (وَاشْرَحْ صَدْرِی). تفاوت موسی کلیم با مصطفای حبیب در این کلام بی نظیر قابل توجه است. موسی از خالق کریم می خواهد که: «رَبِّ اشْرَحْ لِی صَدْرِی»؛ اما خالق حکیم به مصطفای حبیب می گوید: «أَلَمْ نَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ» پس ای عزیز در این درخواست و آن دستور تدبّر نما. آنگاه نیایشگر درخواست مدح و ثنای الهی را به زبان می آورد، زیرا بهترین زینت زبان در بوستان رضوی، مدح معشوق است. آری، در این حال باید دلی حقیقت شناس و زبانی سزاوار حمد و سپاس را از او خواست.

رواق معرفت
«اللَّهُمَّ طَهِّرْنِی وَ طَهِّرْلِی قَلْبِی وَ اشْرَحْ لِی صَدْرِی وَ أَجْرِ عَلَى لِسَانِی مِدْحَتَکَ وَ الثَّنَاءَ عَلَیْکَ فَإِنَّهُ لا قُوَّةَ إِلا بِکَ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ لِی طَهُورا وَ شِفَاءً».

مفاهیم
پاک آفرینا، مرا از (پلیدی و نجاست) پاک و قلبم را از (حسد و کینه) پاکیزه ساز. سینه ام را گشایش بخش و مدح و ثنای خودت را بر زبانم جاری کن (زیرا می دانم) نیرویی جز تو نیست. شفا بخشا، این (غسل یا مدح و ثنا) را وسیلة پاکی و شفای من قرار ده.
ای مسافر کوی عشق، هنگام خروج از خانه به قصد زیارت بگو: «بِسْمِ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ وَ إِلَى اللَّهِ وَ إِلَى ابْنِ رَسُولِ اللَّهِ حَسْبِیَ اللَّهُ تَوَکَّلْتُ عَلَى اللَّهِ اللَّهُمَّ إِلَیْکَ تَوَجَّهْتُ وَ إِلَیْکَ قَصَدْتُ وَ مَا عِنْدَکَ أَرَدْتُ».

مفاهیم
با نام خدای مهربان (رفتن را) آغاز می کنم و از خدای کریم یاری می جویم و به سوی (رحمت) او و فرزند رسولش امام رضا (علیه السلام) حرکت می کنم. پس در این امرِ، خداوند مرا بس است و بر او توکل می کنم. ای مقصد و مقصودم، ای طلب و مطلوبم، به درگاه تو رو آوردم و قصد آستان تو را کردم و اجر و نعمت نزد تو را می طلبم.

5a114296a5d5a.jpg


شفا
احساس گناه منطقی
کلینبل(2002) احساس گناه را به دو نوع منطقی و غیرمنطقی تقسیم کرد. احساس گناه منطقی سبب می شود فرد بر اساس شناختِ ارزش ها درک کند که به امر یا دستور مهمی بی توجهی کرده، اما احساس گناه غیر منطقی به سبب ترس از تنبیه است. آلپورت معتقد است، احساس گناه منطقی، فرد را از خدشه دار کردن نظام ارزشی باز می دارد و او را به ترمیم و جبران آسیب های وارد شده به این نظام ترغیب می کند که نتیجة آن، اجتناب از سرگردانی و هدفمندیِ زندگی فرد است. همچنین او معتقد است احساس گناه منطقی در بهداشت روانی فرد مؤثّر می باشد.[1]
دعای غسل پیش از زیارت «اللَّهُمَّ طَهِّرْنِی» ناظر بر آن است که در وهلة نخست، این اعتراف، احساس گناه را بر می انگیزد که در واقع، نشانگر سلامت روانی فرد است. دوم، دعا به او می آموزد برای پاک شدن ظاهری و باطنی باید به خالق کریم متوسل شد. برای همین، در دعا آمده، خدایا تو مرا و قلبم را پاک گردان، در واقع در این عبارت، مسبّب الاسباب بودنِ خالق را زائر تذکر می دهد. بنابراین، این قسمت دعا ناظر بر آن است که احساس گناه منطقی داشتن، درست است. او برای رفع آن پلیدی درخواست طهارت می کند. پاکی جسم و روان، بهترین زمینة ارتباط با خالق کریم و گفتگو با صابر عظیم در مکان شریفی چون حرم رضوی است.
برای مشاهده مطلب بعدی اینجا کلیک کنید.


منبع: کتاب ندای عشق رضوی - بنیاد پژوهش های اسلامی آستان قدس رضوی


--------------------------------------------------------
پی نوشت ها:
1. مرعشی، علی، بهداشت روان و نقش دین، ص 188.


مطالب مرتبط